Taktik RPG · Drujinani boshqarish · Kiyev Rusi
Kenugard
Kichik drujinani XII–XIII asrlar yo‘llari bo‘ylab boshlab boring. Har bir jangchining ismi, maydondagi har bir qadamning narxi bor, yaralar esa jangdan keyin ham qoladi.
Qayerda o‘ynash mumkin
O‘yin haqida
Faqat jangni yutish emas
Kenugard — kichik drujina haqidagi taktik RPG: uni jang maydonida ham, janglar orasida ham boshqarishingiz kerak.
Jangda pozitsiya, chidamlilik, navbatlar tartibi, qurol va guruh tarkibi hal qiladi. Jangdan keyin oqibatlar hech qayoqqa yo‘qolmaydi: jangchilarni davolash, anjomni ta’mirlash kerak, keyingi tarkibni esa kim jangga yaroqli qolganiga qarab yig‘ishga to‘g‘ri keladi.
Bu yerda to‘rtta sevimli jangchini topib, bor kuchni ularga sarflash va butun o‘yinni faqat ular bilan o‘tish deyarli imkonsiz. Drujinani bir butun sifatida rivojlantirish, asosiy jangchilarga o‘rinbosar tayyorlash va doimo nafaqat joriy jang, balki keyingisi haqida ham o‘ylash kerak.
Taktika
Qanotlar, hujum yo‘nalishi, nazorat hududi, tashabbus va chidamlilik bitta amalni emas, bir necha navbat oldinni rejalashtirishga majbur qiladi. Pozitsiya va kuch zaxirasi ko‘pincha aynan hozir beriladigan yana bitta zarbadan muhimroq.
Almashinuv
Shikastlar va zarar ko‘rgan anjom jangdan jangga o‘tadi, davolanish esa jangchini butun bir topshiriq davomida safdan chiqaradi. Zaxiradagi jangchilar «har ehtimolga qarshi» turgan ehtiyot emas, balki strategiyaning bir qismi.
Rivojlanish
Qahramonlar turlicha o‘sadi. Ko‘rsatkichlar, iste’dodlar, nishonlar va ikkita qurol to‘plami bitta jangchining turli variantlarini yaratish imkonini beradi.
Hikoya
O‘n ikki qahramonning o‘z o‘tmishi, o‘zaro aloqalari va shaxsiy hikoyalari bor. Tanlangan sardor esa drujina kampaniya voqealarini qanday ko‘rishini belgilaydi.
Jang
Har bir navbat — rejaning bir qismi
Kenugardda hozir kimga zarba berishni hal qilishning o‘zi yetarli emas. Shundan keyin jangchi qayerda bo‘lishini, unda qancha kuch qolishini va navbat keyin kimga o‘tishini bilish kerak.
Eng yaxshi harakat har doim ham hozir eng ko‘p zarar yetkazadigani emas. Ba’zan ikki raunddan keyin qilinadigan ish uchun kuchni saqlab qolish muhimroq.
Kuch tez tugaydi
Chidamlilik harakatga, hujumlarga, to‘plamni almashtirishga va boshqa amallarga sarflanadi, dushmanning har bir tegishi esa yana biroz olib ketadi. Bir vaqtning o‘zida ikkita cheklov bor: butun jang uchun umumiy kuch zaxirasi va navbat zaxirasi — jangchi aynan hozir qancha sarflay olishi.
Shuning uchun bir necha navbat oldinni rejalashtirishga to‘g‘ri keladi. Ortiqcha bir qadam sizni zarbasiz, haddan tashqari shiddatli boshlanish esa hal qiluvchi lahzada kuchsiz qoldirishi mumkin. Dam olish chidamlilikning bir qismini qaytaradi, lekin navbatni tugatadi va jangchini zaifroq qiladi, shuning uchun hatto nafas rostlash lahzasini ham oldindan tayyorlash kerak.
Navbatlar tartibi muhim
Jangchilar navbatni butun jamoa bo‘lib galma-gal emas, tashabbusga qarab oladi.
Shuning uchun savol ko‘pincha «kimga hujum qilaman?» emas, balki «uning navbatigacha uni zararsizlantirishga ulguramanmi?» bo‘ladi. Ba’zan hozirgi kuchsizroq zarba keyingi kuchliroq zarbadan qimmatroq.
Qanot jang taqdirini hal qilishi mumkin
Har bir jangchi bir tomonga qarab turadi. Old tomondan, yarim qanotdan — orqadan qiyalab — yoki to‘g‘ri orqaga berilgan zarba: bular turli vaziyatlar.
Aylanib o‘tish zararni oshiradi va qalqon himoyasini susaytiradi, orqaga berilgan zarba esa eng qattiq tegadi va qalqonni butunlay chetlab o‘tadi. Shuning uchun ba’zan ro‘paradan urishdan ko‘ra navbatni pozitsiyaga sarflash foydaliroq.
Dushman bilan to‘qnashuv harakatni o‘zgartiradi
Yaqin jang quroli bor jangchi nazorat hududini — atrofidagi kataklarni — ushlab turadi. Undan chiqish mumkin, lekin har bir bunday qadam qo‘shimcha kuch talab qiladi, dushman esa chiqishdagi zarba berish imkonini oladi.
Shuning uchun oldingi saf shunchaki zarar yetkazmaydi — u jang maydonini shakllantiradi.
Qurol va anjom
Bitta jangchi — jang qilishning bir necha usuli
Har bir qahramonda ikkita to‘plam bor — qurol, qalqonli yoki qalqonsiz — va u jang o‘rtasida ham ular orasida almasha oladi. Buning narxi — chidamlilik, butun navbat emas.
Ba’zilar uchun bu bitta rolning ikki varianti. Boshqalar uchun — deyarli ikki xil jangovar kasb. O‘qchi yaqin jangga o‘tishi, qalqondor kuchliroq zarba uchun himoyadan voz kechishi, universal jangchi esa vaziyatga qarab uslubini o‘zgartirishi mumkin.
Qurol — shunchaki turli raqamlar emas
Qilich, bolta, gurzi, jang bolg‘asi, nayza yoki skramasaks turli vazifalarni hal qiladi.
Ba’zi qurollar barqarorroq va qalqondan foydalanishga imkon beradi. Boshqalari kuchliroq yoki bir nechta dushmanga tegadi, lekin ko‘proq chidamlilik talab qiladi va tavakkal qilishga majbur qiladi.
Uzoq masofali qurollar ham masofa, kuch, aniqlik va o‘q-dori zaxirasi bilan xuddi shunday farq qiladi.
- Qilich
- Bolta
- Gurzi
- Jang bolg‘asi
- Nayza
- Skramasaks
- Kamon
- Palaxmon
- Fustibal
- Otma nayza
- Fransiska
- Otma bolta
Zarar turi muhim
Kesish, teshish va ezish zarari zirhga va himoyasiz mo‘ljallarga qarshi turlicha ishlaydi.
Og‘ir zirhli dushmanni ezuvchi qurol bilan sindirish foydaliroq. Zirh buzilgach, kesuvchi qurol ancha xavfli bo‘lib qoladi.
Shuning uchun drujinaning to‘g‘ri tarkibi nafaqat qahramonlar darajasiga, balki ular kimga qarshi borishiga ham bog‘liq.
- Yengil zirh
- O‘rta zirh
- Og‘ir zirh
Drujinani boshqarish
Siz bitta jang uchun guruhni emas — drujinani boshqarasiz
Bugungi eng kuchli tarkib ertaga eng yomon qaror bo‘lib chiqishi mumkin.
Jangchilar shikast oladi. Zirh va qalqonlar yeyiladi. Drujinaning bir qismiga davolash, boshqa qismiga anjomni ta’mirlash kerak, kimnidir esa og‘irroq to‘qnashuv oldidan zaxirada qoldirgan ma’qul. Shuning uchun har bir keyingi jang hali qarorgohdayoq boshlanadi.
Almashinuv — qo‘shimcha imkoniyat ham, o‘yinni o‘tishni optimallashtirish usuli ham emas. U asosiy strategiyaning bir qismi.
Kichik «yadro» butun o‘yinni tortib ketolmaydi: alohida janglarda o‘rinlar beshtagacha, shikastlar jangdan jangga o‘tadi, davolanish esa jangchini butun bir topshiriq davomida safdan chiqaradi. Agar asosiy jangchining ortida tayyor o‘rinbosar bo‘lmasa, ertami-kechmi drujina kerakli rolsiz jang oldida qoladi.
G‘alaba narxi
Faqat g‘alaba qozonish muhim emas
Jang g‘alaba ekranida tugamaydi.
Bir natija drujinani deyarli zararsiz qoldirishi, boshqasi esa bir nechta asosiy qahramonni Shifoxonaga jo‘natib, muhim anjomni sindirib ketishi mumkin.
Shuning uchun Kenugard doimo ikkinchi savolni beradi:
nafaqat «g‘alaba qozondimmi?»,balki «bu g‘alaba menga qanchaga tushdi?»
Qarorgoh
Drujinani jangga qaytarish
Topshiriqlar orasida drujina qarorgohga qaytadi.
Bu yerda jangovar harakatlarni emas, vaqt va imkoniyatlarni taqsimlashga to‘g‘ri keladi: kimni davolash, kimning anjomini ta’mirlash, kimni mashq qildirish va kimni kelgusi janglar uchun o‘rinbosar sifatida tayyorlash.
Qarorgoh — o‘tgan jang oqibatlari keyingi jang oldidan qarorlarga aylanadigan joy.
Shifoxona
Bog‘lash, shikastlarni davolash va chiniqtirish.
Temirchixona
Zirh va qalqonlarni ta’mirlash va yaxshilash.
Mashq maydoni
Ko‘rsatkichlar va iste’dodlarni rivojlantirish.
Mayxona
Drujina uchun yangi odamlar — har bir taklifdan faqat bittasi.
Sardorlar
Bu hikoyani kim aytib berishini tanlang
Dzvenislava, Lyutobor va Ratibor yo‘lni birga boshlaydi, lekin odamlarni, voqealarni va drujina nima qilishi kerakligini turlicha ko‘radi.
Sardorni tanlash jangovar bonus bilan cheklanmaydi. U o‘yinchi kampaniyani qaysi nuqtai nazardan ko‘rishini belgilaydi: suhbatlar, voqealarga baho, ittifoqchilar va dushmanlarga munosabat.
O‘sha urush o‘sha urushligicha qoladi. Ammo uning drujina uchun ma’nosi kim boshida turganiga qarab o‘zgaradi.
Kamonchi, ayg‘oqchi va yo‘lboshchi
Dzvenislava
Sardor ko‘zi bilan
Dzvenislava talonchilarning izlari qayerga olib borishini va ular kimga qaram ekanini tushunmoqchi. Yo‘llar, qo‘nalg‘alar va xabarlar ular haqida ko‘proq biladiganga ustunlik beradi. Boshqalarning xavfsizlik haqidagi va’dalaridan ko‘ra u boshqa yo‘lni tanlay olish imkoniga ko‘proq ishonadi. Drujinada shunday odamlar borki, u ular uchun qolyapti. Kimdir qochish uchun aynan shu yo‘lni tanlagan. Nega aynan shu yo‘l ekani unga qiziq.
Jangda
Jangni uzoqdan turib nazorat qiladigan aniq kamonchi. Joyini o‘zi tanlab, hech qanday tazyiqsiz o‘q uza olgan paytda o‘zini eng yaxshi his qiladi. Dushman yaqin kelib qolsa, yaqin jangga ixtisoslashgan jangchilardan sezilarli darajada ortda qoladi.
Zarbdor jangchi va halok bo‘lgan sarkardaning rasmiy vorisi
Lyutobor
Sardor ko‘zi bilan
Lyutobor sarhadda qishloqlarga hujum qilishdan yana qo‘rqadigan bo‘lishlarini istaydi. Buning uchun qaroqchilarni yengishning o‘zi kam — g‘alaba haqida eshitishlari kerak. U so‘z berishga, o‘ljani bo‘lishishga va odamlarga ergashadigan kimdir kerak bo‘lganda oldinga chiqishga tayyor. Otasining bayrog‘i allaqachon uning qo‘lida. Endi u uni ko‘tarib yurgan odamni ham eslab qolishlarini istaydi.
Jangda
Vaziyatga qarab uslubini o‘zgartiradigan oldingi safning zarbdor jangchisi. Nayza dushmanga birinchi bo‘lib yetishga va saf ortidan turib zarba berishga imkon beradi, qilich bilan qalqon esa jangni yaqindan davom ettirishga. Bir navbatda boshqalardan ko‘proq narsaga ulguradi, ammo hujumkor uslubi va o‘rtacha himoyasi cho‘zilib ketgan zarba almashuvini kechirmaydi.
Qalqondor, tajribali jangchi va guruhning amaldagi kattasi
Ratibor
Sardor ko‘zi bilan
Ratibor drujina ketganidan keyin yo‘lda qoladiganlar haqida o‘ylaydi. Agar kechuvni yana qo‘riqlaydigan hech kim bo‘lmasa, to‘daning tor-mor etilgani keyingi karvonni himoya qilmaydi. U bu yerlarga himoya uchun to‘lov haqiqatan ham himoyani anglatadigan tartibni qaytarmoqchi. Ishning o‘ziga tegishli qismini u biladi. Masala shundaki, yana kim o‘z qismini zimmasiga olishga rozi bo‘ladi.
Jangda
Oldingi safni ushlab turadigan va dushman tazyiqini o‘z zimmasiga oladigan tajribali qalqondor. U jangni har doim ham eng tez tugatavermaydi, ammo drujinaning qolgan a’zolariga kerakli joylarni egallab olishga vaqt beradi. Eng ko‘p zarar yetkazish emas, bardosh berish kerak bo‘lgan joyda eng kuchli.
O‘n ikki qahramon
O‘n ikki inson. Bitta drujinaga hammasi sig‘maydi
O‘yinda o‘n ikkita ismli qahramon bor, lekin bitta o‘yin davomida drujinaga ko‘pi bilan to‘qqiztasi qo‘shiladi: har bir yollash taklifidan faqat bittasini olish mumkin.
Bular nomsiz sinflar ham, bir-birining o‘rnini bosadigan birliklar ham emas. Har birining o‘z fe’l-atvori, jangovar profili, o‘tmishi va boshqa qahramonlar bilan aloqalari bor. Shuning uchun drujina tarkibi bir vaqtning o‘zida ham jangovar, ham syujetli tanlov.
Shaxsiy hikoyalar
Har kimning ortida qolgan nimadir bor
Qahramonlarning tarjimai hollari bir-biridan alohida mavjud emas. Ular birga xizmat qilgan, bir xil odamlarni uchratgan, bir xil voqealarga guvoh bo‘lgan — va ularni turlicha eslaydi.
Vaqt o‘tib, har bir qahramon o‘zining shaxsiy hamlasini oladi — o‘tmishining yopilmagan qismiga qaytishga to‘g‘ri keladigan alohida hikoya.
Bu missiyalar shunchaki yana bitta jang bermaydi. Ular qahramonning shaxsiy hikoyasini yakunlaydi va unga noyob nishon beradi.
Qahramon rivojlanishi
O‘sha qahramon o‘sha-o‘shaligicha qolishi shart emas
Qahramonning belgilangan asosi bor, lekin keyingi rivojlanishini o‘yinchi belgilaydi.
Ko‘rsatkich ballari, yangi iste’dodlar, nishonlar, mashqlar va to‘plam tanlovi urg‘uni turli tomonlarga siljitish imkonini beradi. Ikki o‘yinchiga bir xil qahramon tushishi mumkin — lekin bir necha darajadan keyin bular endi ikki xil jangchi bo‘ladi.
Hamma ko‘rsatkichlar shunchaki birga o‘savermaydi. Nimaga sarmoya kiritish va nimadan voz kechishni hal qilishga to‘g‘ri keladi.
Tarkib
Yagona eng yaxshi tarkib yo‘q
Jang oldidan kim kuchliroq ekanini aniqlashning o‘zi kifoya emas.
Bir dushman zirhga qarshi ezuvchi qurol olishga majbur qiladi. Boshqasi — ko‘proq o‘qchi talab qiladi. Qalqondorlarga qarshi aylanib o‘tish yoki himoyani sindira oladigan qurol kerak.
Ammo kerakli qahramon aynan shu payt davolanayotgan, kerakli qalqondor esa soz anjomsiz qolgan bo‘lishi mumkin.
Shuning uchun guruh tarkibi uch narsaning kesishuvida tug‘iladi:
- kimni olgingiz keladi
- hozir kim bor
- aynan shu dushmanga qarshi kim kerak
Uch xil faoliyat
Bitta drujina — uch xil sinov
Kenugard janglarning bitta cheksiz zanjiridan iborat emas.
Kampaniyalar, shaxsiy hamlalar va yurishlar turli maqsadlarni ko‘zlaydi va drujinani turlicha rivojlantiradi.
Kampaniya
Hikoyani oldinga surish
- Ko‘lam
- 3 kampaniya, har biri 12 bosqich
- Asosiy maqsad
- Syujet, yangi dushmanlar va yangi imkoniyatlar
- Mukofot
- Yangi qahramonlar, qarorgoh binolari, hamla va yurishlarga yo‘l
Hamla
Muayyan qahramonni rivojlantirish
- Ko‘lam
- 1 jang: qahramon va hamroh
- Asosiy maqsad
- Qahramonning shaxsiy hikoyasini yakunlash
- Mukofot
- Shaxsiy nishon — doimiy kuchayish
Yurish
Butun drujina uchun sinov
- Ko‘lam
- Qarorgohsiz ketma-ket 2–4 jang
- Asosiy maqsad
- Drujina bir butun bo‘lib ishlashini tekshirish
- Mukofot
- Qarorgoh binolarini kengaytirish, drujina nishoni, Katta tin olish uchun o‘tin
Kampaniya o‘yinni oldinga suradi.Hamla qahramonni rivojlantiradi.Yurish drujina imkoniyatlarini rivojlantiradi.
Barcha yo‘llar: kampaniyalar, hamlalar va yurishlar →Yurish mukofotlari
Yurishlar bitta qahramonni emas — butun drujina imkoniyatlarini o‘zgartiradi
Qarorgoh binolarini kampaniya ochadi. Yurishlar ularni kengaytiradi: Shifoxonada yangi muolajalar, Temirchixonada yaxshilashlar va ikkinchi sandon, Mashq maydonida yangi mashqlar va ustunlar.
Eng uzun yurishlar drujina nishonini beradi — o‘sha paytda guruhda bo‘lgan har bir kishi uchun doimiy kuchayish. Har bir yurish esa Katta tin olish uchun o‘tin olib keladi: u butun drujinani bir yo‘la oyoqqa turg‘izadi.
- Hamla
- bitta qahramon rivojlanishi
- Yurish
- butun drujina imkoniyatlarining rivojlanishi
Halqa shunday hosil bo‘ladi:
- kuchliroq drujina
- qiyinroq yurish
- rivojlanishning yangi imkoniyatlari
- yanada kuchliroq drujina
Kuchga bir necha foiz qo‘shimcha emas, rivojlanishning yangi qatlami.
Dushmanlar
Har bir raqib boshqacha javob talab qiladi
Qaroqchilar, Fryaglar va suzdalliklar nafaqat tashqi ko‘rinishi bilan farq qiladi.
Har bir fraksiya o‘z ko‘rsatkichlari va anjomiga tayanadi. Yengil, harakatchan to‘dani yaxshi uddalaydigan tarkib og‘ir himoyalangan drujinaga qarshi birdan noqulay bo‘lib chiqadi.
Olam
Sehrsiz Kiyev Rusi
XII–XIII asrlar. Feodal tarqoqlik davridagi Kiyev Rusi.
Sehrgarlar ham, maxluqlar ham, fentezi bestiariysi ham yo‘q. Bu olamning asosida — odamlar, qurol, siyosat, urush va o‘rta asrlar Kiyev Rusining yo‘llari.
Tarixiy muhit Kenugardni simulyatorga aylantirmaydi. U olamni, nizolarni, fraksiyalarni, qurollarni va drujina qiyofasini belgilaydi, markazda esa taktik o‘yin qoladi.
Kadrlar
Jang maydonidan
TaktikaYozgi dala · Fryaglar — saflar to‘qnashdi; o‘ngda navbatlar va jangchi holati 
HikoyaDrujinaga kim boshchilik qiladi? — har bir sardorning o‘z hikoyasi, kuchli tomonlari va drujinaga bonuslari bor 
TaktikaYomg‘ir · Qaroqchilar — o‘q uzishdan oldingi bashorat: tegish ehtimoli, zarar, chidamlilik 
HikoyaJangdan oldin — drujina maslahatlashadi, va har bir sardor bilan bu suhbat o‘zgacha 
TaktikaMomaqaldiroq · Fryaglar — jala ostidagi jang 
BoshqaruvQarorgoh — kampaniya, hamlalar va yurishlar, janglar orasida esa qarorgoh binolari 
TaktikaMomaqaldiroq arafasi · Qaroqchilar — qorong‘i osmon ostida yaqin jang 
BoshqaruvShifoxona — bir to‘shakda bog‘lash, ikkinchisida shikastlarni davolash 
BoshqaruvTemirchixona — kemtilgan zirh va qalqonlarni ikkita sandonda tuzatishmoqda 
TaktikaQishki dala · Fryaglar — qor yog‘ayotganda jang 
BoshqaruvMashq maydoni — tajribali jangchi uchun o‘ninchi daraja iste’dodlari 
BoshqaruvJang varaqasi — jangchining ko‘rsatkichlari, ikkala anjom to‘plami va iste’dodlari 
BoshqaruvYurishlar — ketma-ket bir necha jang, qarorgohga esa faqat oxirgisidan keyin 
TaktikaTelefonda — o‘sha jang to‘g‘ridan-to‘g‘ri brauzerda: qishki dala, qaroqchilar
O‘ynash
Kenugardni qayerdan topish mumkin
Brauzerda hoziroq o‘ynash mumkin — o‘rnatish va ro‘yxatdan o‘tishsiz. Steam, Android va iOS keyinroq qo‘shiladi, havolalar shu yerda paydo bo‘ladi.